Przeważenie paliwa w piecu na pellet

Mały szczegół, który wpływa na spalanie i koszty ogrzewania

Wielu użytkowników kotłów pelletowych skupia się przede wszystkim na wyborze odpowiedniego paliwa, ustawieniu temperatury czy regularnym czyszczeniu urządzenia. Tymczasem jedna z najważniejszych czynności związanych z prawidłową pracą kotła często schodzi na dalszy plan. Mowa o przeważeniu paliwa, czyli sprawdzeniu, ile pelletu podajnik rzeczywiście dostarcza do palnika.

To właśnie od tej wartości sterownik wylicza dawki paliwa potrzebne do osiągnięcia określonej mocy. Jeżeli dane zapisane w sterowniku nie odpowiadają rzeczywistości, kocioł może pracować mniej efektywnie, spalać więcej pelletu lub częściej wymagać czyszczenia.

Czym właściwie jest przeważenie paliwa?

Najprościej mówiąc, jest to sprawdzenie wydajności podajnika. W trakcie testu pellet podawany przez ślimak trafia do przygotowanego pojemnika (np. pusty worek po pellecie), a następnie jest ważony. Otrzymany wynik pozwala określić, ile kilogramów paliwa podajnik transportuje w określonym czasie.

Dla użytkownika może wydawać się to mało istotnym parametrem, jednak dla sterownika jest to jedna z podstawowych informacji potrzebnych do prawidłowego sterowania procesem spalania. Bez niej urządzenie działa niejako „na wyczucie”, opierając się na wartościach orientacyjnych.

Dlaczego ustawienia fabryczne nie zawsze wystarczają?

To pytanie pojawia się bardzo często podczas uruchomień nowych kotłów. Skoro producent przygotował ustawienia fabryczne, dlaczego trzeba wykonywać dodatkowe pomiary?

Powód jest prosty. Pellet nie jest produktem identycznym niezależnie od producenta. Nawet paliwo posiadające certyfikaty jakości może różnić się gęstością, wilgotnością czy długością granulatu. W praktyce oznacza to, że dwa worki pelletu o tej samej wadze mogą być podawane przez ślimak z nieco inną wydajnością.

Kocioł nie rozpoznaje rodzaju pelletu samodzielnie. Musi otrzymać prawidłowe dane od użytkownika lub instalatora. Dlatego wykonanie przeważenia po pierwszym uruchomieniu jest tak ważne.

Jak wygląda przeważenie paliwa krok po kroku?

Sama procedura nie jest skomplikowana i w większości nowoczesnych kotłów można ją przeprowadzić z poziomu sterownika.

• Przygotowanie podajnika

Wsypujemy pellet do zbiornika paliwa conajmniej do połowy.

Należy przygotować wagę elektroniczną oraz pojemnik (pusty worek po pellecie), do którego będzie trafiał pellet podczas testu.

Podstawiamy pusty pojemnik (worek po pellecie) pod wysyp z podajnika (dolna część łącznika elastycznego, który jest podłączony do palnika). Załączamy podajnik w “Teście wyjść” sterownika, aby rura podajnika równomiernie wypełniła się pelletem – w momencie gdy pellet sypie się już do pojemnika z podajnika należy zostawić go załączonego około 3-5 minut aby podajnik równomiernie się wypełnił.

Jeżeli w podajniku znajdują się puste przestrzenie, wynik będzie zaniżony, a cały pomiar straci sens.

 

• Uruchomienie testu podajnika

Większość sterowników posiada funkcję ręcznej pracy podajnika lub specjalny program służący właśnie do przeważenia paliwa. 

Załączamy podajnik główny w “Teście wyjść”. Podajnik pracuje przez określony czas, najczęściej 10 minut.

W tym czasie pellet należy zbierać do pojemnika (worka po pellecie). Po zakończeniu testu wystarczy zważyć zgromadzone paliwo i odczytać wynik. W zależności ile minut trwał przesyp paliwa (czas pracy podajnika) – zazwyczaj 10 minut – wynik należy przemnożyć przez 6 (10 min x 6 = 60 min = 1 godzina). Otrzymaliśmy wydajność podajnika w kg/h.

• Wprowadzenie wyniku do sterownika

Ostatnim etapem jest zapisanie uzyskanej wartości w sterowniku. Od tego momentu urządzenie posiada rzeczywiste dane dotyczące ilości podawanego paliwa i może znacznie dokładniej kontrolować proces spalania. Wpisana wartość wydajności podajnika ma wpływ również na dawkę pelletu podaną do rozpalania oraz na funkcję monitorującą stan paliwa w zbiorniku.

 

Co daje prawidłowo wykonane przeważenie?

Korzyści nie zawsze są widoczne od pierwszego dnia, ale w dłuższej perspektywie mają duży wpływ na komfort użytkowania instalacji grzewczej.

Stabilniejsza praca kotła

Kocioł, który zna rzeczywistą wydajność podajnika pracuje z mocą określoną przez sterownik  – dawki podawanego paliwa są bezpośrednio powiązane ze wskazywaną na pulpicie mocą. Rzeczywista moc kotła jest dokładnie taka jak ustawiona na sterowniku – moc nie jest powyżej ani też poniżej ustawionych wartości.

Przekłada się to również na bardziej stabilną temperaturę w instalacji oraz mniejszą liczbę niepotrzebnych cykli rozpalania.

Mniejsze zużycie pelletu

Jednym z częstszych problemów zgłaszanych przez użytkowników jest zbyt wysokie spalanie. Oczywiście przyczyn może być wiele, jednak błędnie określona wydajność podajnika znajduje się na tej liście bardzo wysoko.

Jeżeli sterownik zakłada, że podajnik dostarcza mniej paliwa niż w rzeczywistości, będzie podawał go za dużo przepełniając palnik. W efekcie rośnie zużycie pelletu ze względu na nieefektywne spalanie, a oszczędności wynikające z ogrzewania pelletem stają się mniejsze niż oczekiwano.

Czystszy wymiennik i mniej popiołu

Prawidłowe spalanie oznacza również mniej problemów eksploatacyjnych.W przypadku gdy proporcje paliwa i powietrza są dobrze dobrane, ilość sadzy oraz popiołów w kotle wyraźnie się zmniejsza.

W praktyce użytkownik rzadziej zagląda do kotłowni, a urządzenie dłużej utrzymuje wysoką sprawność.

Kiedy warto wykonać przeważenie ponownie?

Wbrew pozorom nie jest to czynność wykonywana wyłącznie podczas pierwszego uruchomienia kotła.

Dobrym momentem na ponowny pomiar jest zmiana dostawcy pelletu, zakup paliwa o innych parametrach lub przeprowadzenie prac serwisowych związanych z podajnikiem. Wielu instalatorów zaleca również kontrolne przeważenie przed rozpoczęciem sezonu grzewczego.

Zajmuje to niewiele czasu, a pozwala upewnić się, że wszystkie ustawienia nadal odpowiadają rzeczywistym warunkom pracy urządzenia.

Błędy, które najczęściej zniekształcają wynik pomiaru

W praktyce serwisowej można spotkać kilka powtarzających się błędów. Najczęściej problemem jest wykonywanie testu przy małej ilości pelletu w zbiorniku (powinien być conajmniej w połowie wypełniony)  napełnionym podajniku lub ważenie pelletu na niedokładnej wadze.

 

Dlatego najlepiej traktować przeważenie nie jako formalność, ale jako element regulacji kotła. Kilka dodatkowych minut poświęconych na dokładny pomiar może później przełożyć się na niższe rachunki za ogrzewanie i spokojniejszą pracę całej instalacji.

W przypadku kotłów pelletowych często mówi się o jakości paliwa, sprawności urządzenia czy nowoczesnych funkcjach sterownika. Wszystkie te elementy mają znaczenie, jednak nawet najlepszy kocioł nie będzie pracował optymalnie, jeśli nie wie, ile paliwa faktycznie trafia do palnika. Właśnie dlatego przeważenie pelletu pozostaje jedną z tych czynności, których nie warto pomijać.